بررسی برنامه های Reschedule و Replan و Catchup Plan در ادبیات قراردادی و حقوقی پروژه

بررسی برنامه های Reschedule و Replan و Catchup Plan در ادبیات قراردادی و حقوقی پروژه

برای بررسی این امر ابتدا باید دقت نماییم که در بسیاری از مراجع برنامه‌ریزی ساخت (مثل استانداردهای انجمن مدیریت ساخت آمریکا (CMAA) و موسسه صنعت ساخت (CII))، بسیاری از فرم‌های استاندارد قراردادی (مثل فیدیک (FIDIC) و موسسه معماران آمریکا (AIA)) و دستورالعمل‌های آنالیز تاخیرات و مدیریت ادعایی چون دستورالعمل AACE 29R-03 و پروتکل SCL، عموماً ادبیاتی چون زمان‌بندی مجدد یا همان Reschedule، برنامه‌ریزی مجدد یا همان Replan و برنامه جبرانی زمانی یا همان Catchup plan به کار نرفته است.
از طرفی، این واژه‌ها مواردی هستند که در طول پروژه و زمان کنترل پروژه‌ها به‌وفور استفاده شده و بین واحدهای برنامه‌ریزی و کنترل پروژه جاری هستند. پس یکی از مهم‌ترین موارد، شناخت و ارتباط بین Reschedule و Replan و Catchup plan، با موارد و مبانی قراردادی و حقوقی است که در بسیاری از فرم‌های استاندارد قراردادی و کتب و استانداردهای مرجع برنامه‌ریزی استفاده می‌شود.
اما در این مراجع عموماً از چه ادبیاتی استفاده می‌شود؟ به‌صورت کلی در این مراجع دو عبارت کلیدی وجود دارد:
1. به‌روزرسانی‌های برنامه زمانی (Schedule Updates)
2. بازنگری‌های برنامه زمانی (Schedule Revisions)
در ادامه به شرح این دو و ارتباطشان با زمان‌بندی مجدد (Reschedule) که البته باید ترجمه آن به به‌روزرسانی برنامه زمان‌بندی تغییر یابد، برنامه‌ریزی مجدد (Replan) و برنامه جبرانی (Catchup Plan) پرداخته‌ایم.

1. به‌روزرسانی‌های برنامه زمانی (Schedule Updates)

در واقع، حالت اول یا همان Schedule Updates به به‌روزرسانی برنامه زمان‌بندی (Reschedule) اطلاق شده که با واردکردن اطلاعات حقیقی (Actual)، تا تاریخ به‌روزرسانی (Status Date یا DD) به‌دست‌آمده و عموماً کاری به برنامه بعد از تاریخ به‌روزرسانی نداریم (مگر در موارد تغییرات جزئی که با اصطلاح Minor Change شناخته شده که موشکافی این بحث از حوصله این نوشتار خارج بوده و در دوره‌های مدیریت ادعا (کلیم) و اختلافات در طول چرخه حیات پروژه و استراتژی برنامه ریزی و کنترل پروژه در طول چرخه حیات پروژه موسسه موشکافی می‌گردد).
به‌روزرسانی برنامه زمان‌بندی (Reschedule)، باعث تغییری در برنامه زمان‌بندی مصوب (As-Planned Schedule) نخواهد شد. به‌روزرسانی برنامه زمان‌بندی پایه و اساس پیش‌بینی پیشرفت پروژه، مدیریت ارزش کسب شده، آنالیز تاخیرات و ادعاها (کلیم‌ها) است. در شکل 1 برنامه زمان‌بندی مصوب در مقابل به‌روزرسانی برنامه زمان‌بندی نشان‌داده‌ شده است.

 به‌روزرسانی‌های برنامه زمانی (Schedule Updates) 

شکل 1. برنامه زمان‌بندی مصوب و به‌روزرسانی برنامه زمان‌بندی.

برنامه Schedule Update یا همان Reschedule، باید در بدترین حالت به‌صورت ماهیانه تدوین شده و فرایند تدوین (Preparation)، بررسی (Review) و تایید (Accept) آن در قرارداد کاملاً مشخص باشد (این موضوع نیز که در دوره استراتژی برنامه ریزی و کنترل پروژه در طول چرخه حیات پروژه کاملاً موشکافی شده است).
اگر این اتفاقات به‌صورت ماهیانه صورت نگیرد و روند بررسی و تایید آن دچار تاخیر شود، نه‌تنها کنترل پروژه و قدرت استفاده از اقدامات اصلاحی را دچار چالش می‌نماید، بلکه اثرات حقوقی زیادی داشته و آنالیز تاخیرات و رسیدگی به ادعاها را دچار مشکل می‌نماید.(این مباحث دارای جزئیات زیادی هستند که به‌صورت تفصیلی در دوره‌های فرایند جامع آنالیز تاخیرات در پروژه (تدوین لایحه تاخیرات جامع) و مدیریت ادعا (کلیم) و اختلافات در طول چرخه حیات پروژه موسسه شرح داده می‌شود).
در واقع بدون داشتن Schedule Updates نمی‌توان نه پیشرفت پروژه را کنترل کرد و نه برنامه‌ریزی مجدد نمود و یا برنامه جبرانی تهیه کرد و تمام این موارد در سایه آنالیز تاخیرات گم‌گشته و چالش‌های حقوقی فراوانی به همراه دارد. پیمانکار باید از اهمیت این موضوع برای تدوین لایحه تاخیرات خود آگاه بوده و کارفرما باید از اهمیت وجود به‌روزرسانی‌ها برای تصمیمات آتی و کنترل هزینه و زمان پروژه آگاه باشد.

2. اصلاحات برنامه زمانی (Schedule Revisions)

حال درصورتی‌که به برنامه مصوب (As-Planned Schedule)، محدوده کار جدیدی اضافه شود و یا تغییراتی در برنامه بعد از تاریخ به‌روزرسانی (Status Date یا DD) نیاز باشد (به علت صدور Change Order یا دستور تغییر)، موضوعی به نام برنامه‌ریزی مجدد یا همان Replan اتفاق خواهد افتاد.
موضوع برنامه ریزی مجدد (Replan) حتی در زمانی که از برنامه مصوب حدود 5 الی 20 درصد (بسته به موارد مندرج در قرارداد) عقب هستم نیز میتواند انجام شود اما باید تمدید زمانی (EOT) از سوی کارفرما مورد تایید قرار گرفته باشد و تاریخ جدیدی برای برنامه تعیین شود.
باید توجه داشت لازمه انجام Replan، در اختیار داشتن آخرین برنامه به‌روزرسانی شده (Schedule Update) پروژه است. این موضوع به این دلیل است که باید قبل از تصمیم گیری، موضوع مربوط به تاخیرات پروژه مشخص گردد. در غیر این صورت پیچیدگی زیادی در آنالیز تاخیرات و مدیریت ادعاها پیش خواهد آمد (این موضوع نیز به‌صورت مفصل در دوره‌های فرآیند جامع آنالیز تاخیرات در پروژه (تدوین لایحه تاخیرات جامع) و  مدیریت ادعا (کلیم) و اختلافات در طول چرخه حیات پروژه موسسه بحث می‌گردد و پیمانکار باید از اهمیت این موضوع آگاه باشد).
این مباحث از لحاظ قراردادی به‌عنوان Schedule Revision شناسایی شده که باید فرایند درخواست (Request)، تدوین (Preparation)، بررسی (Review) و تایید (Accept) آن در قرارداد کاملاً مشخص باشد (این موضوع نیز بحث مفصلی است که در دوره استراتژی برنامه ریزی و کنترل پروژه در طول چرخه حیات پروژه کاملاً موشکافی شده است که بخصوص کارفرما باید از اهمیت این موضوع باخبر باشد).
حال فرض کنید بعد از به‌روزرسانی برنامه زمان‌بندی (Reschedule) و یا بعد از اعمال تغییرات در محدوده کار و تغییرات برنامه مصوب (Replan)، متوجه تاخیر در پروژه می‌شویم که یا می‌تواند از سوی پیمانکار و یا از سوی کارفرما اتفاق افتاده باشد. در این صورت ممکن است درخواست تدوین برنامه جبرانی در انواع مختلفی نیز داده شود.

در واقع در این بخش با برنامه‌ای چون Catchup Plan یا برنامه جبرانی مواجه هستیم که در آن‌سوی ادبیات، با عباراتی چون Recovery Schedule و Mitigation Schedule شناخته می‌شود و استفاده از Catchup Plan می‌تواند تمایز این دو را لزوماً نشان ندهد. در این نوشتار قصد نداریم به موشکافی این بحث بپردازیم (در دوره‌های فرآیند جامع آنالیز تاخیرات در پروژه (تدوین لایحه تاخیرات جامع) و استراتژی برنامه ریزی و کنترل پروژه در طول چرخه حیات پروژه مفصل در این باره صحبت شده است)، اما نکته‌ای که مهم است، آن است که اگر تاخیر در برنامه به علت مواردی چون تغییر در محدوده کار (Scope of Work) پروژه صورت گیرد، ابتدا باید تکلیف تمدید زمانی (EOT) مشخص شود.
عدم انجام این اقدام می‌تواند موضوع حقوقی تسریع اعتباری (Constructive Acceleration) را به همراه داشته و موضوعی بسیار پیچیده را رقم زند (در این باره نیز مفصل در دوره‌های فرآیند جامع آنالیز تاخیرات در پروژه (تدوین لایحه تاخیرات جامع) و مدیریت ادعا (کلیم) و اختلافات در طول چرخه حیات پروژه صحبت شده است).
در واقع، به‌هیچ‌عنوان نباید قبل از ارائه لایحه تاخیرات، اقدام به تدوین برنامه جبرانی نموده که این موضوع می‌تواند تبعات زیادی را به همراه داشته و پیچیدگی‌های زیادی را ایجاد نماید (پیمانکار باید از تبعات انجام این موضوع آگاه بوده و راه‌های مقابله با آن را بداند).
از لحاظ قراردادی و استانداردهای مرجع، تمامی این موارد به‌عنوان Schedule Revisions شناسایی شده که باید فرایند درخواست (Request)، تدوین (Preparation)، بررسی (Review) و تایید (Accept) آن در قرارداد کاملاً مشخص باشد (این موضوع نیز بحث مفصلی است که در دوره استراتژی برنامه ریزی و کنترل پروژه در طول چرخه حیات پروژه کاملاً موشکافی شده است).

3. جمع‌بندی Reschedule و Replan و Catchup Plan

در نتیجه، عموماً موارد مربوط به به‌روزرسانی برنامه زمان‌بندی (Reschedule)، زیر مجموعه Schedule Updates و مواردی چون برنامه‌ریزی مجدد (Replan) و برنامه جبرانی (Catchup plan یا Recovery Schedule یا Mitigation Schedule) زیر مجموعه Schedule Revisions قرار می‌گیرد. اگرچه در بعضی قراردادها این موضوع نیز دچار تغییر می‌شود، اما نکته مهم داشتن فرایند درخواست (Request)، تدوین (Preparation)، بررسی (Review) و تایید (Accept) آنها در قرارداد است.


نظرات
  • سعید بابایی

    1 سال پیش

    ضمن عرض خسته نباشید خدمت دکتر علوی پور بابت مقالات خوبی که زحمت زیادی براش کشیدن. من نکته ای به نظرم اومد که گفته بشه و اون اینکه آیا بهتر نیست ارجاع دهی به دوره ها در پایان مقاله بیاید؟ ضمنا این نکته نیز فراموش نشود که اهمیت دوره ها و یونیک بودن مطالبی که ارایه میشه بی نظیره.

    پاسخ
  • پشتیبان

    1 سال پیش

    ممنون از پیشنهاد شما 
    دوره های مرتبط در صفحه هر مقاله در ساید بار نمایش داده می‌شود.

    پاسخ
  • مهدی فتح پور

    1 سال پیش

    با کمال احترام و تشکر بابت مقاله بسیار مفید در این زمینه به صورت کامل و واضح تفاوت Reschedule و Replan ذکر شده است . جهت آشنایی و درک این موضوع توصیه می شود حتما مطالعه گردد.

    پاسخ
  • پشتیبان

    1 سال پیش

    سپاس از همراهی شما. با آرزوی موفقیتهای روز افزون!

    پاسخ
برای ثبت نظر ابتدا وارد پروفایل کاربری خود شوید.

در بزرگترین و تخصصی‎‎‎‎‎‎‎ترین رویداد مدیریت ساخت کشور
منتظر دیدار شما هستیم!

در دومین سمپوزیوم بین‌المللی مدیریت ساخت (ICMS)، که حدود 1000 شرکت‌کننده از مهندسان، پیمانکاران، کارفرمایان، مشاوران، کارشناسان، مدیران، اساتید، مدرسان و مدیران عامل صنعت ساخت با هدف ایجاد بزرگ‌ترین اکوسیستم تخصصی در صنعت ساخت گرد هم می‌آیند، منتظر دیدار شما هستیم.

ارتباط با موسسه
info@dralavipour.com
ساعات کار

شنبه الی چهارشنبه: ۱۷-۹ و پنجشنبه ۱۲-۸