متن سوال

فهرست بهای جدیدی با عنوان فهرست بهای فضای سبز و منظر تدوین شده و در مرحله ویرایش نهایی قرار دارد؛ بنده عضوی از کمیته فنی تدوین کننده هستم و اگر ممکن هست نظر و پیشنهاد خودتان را درباره موضوع زیر مطرح کنید:
- با توجه به اینکه رویه سازمان مدیریت در تمامی فهارست بها یکسان است؛ در ارتباط با فهارست بها چه چیزی را به عنوان کمبود مشاهده می کنید که اگر اضافه شود و یا تغییر کند می تواند کمک کننده و یا تقویت کننده و مناسب تر باشد. هدف عدم تکرار کاستی های موجود در فهرست بهای جدید می باشد.

پاسخ سوال

چکیده پاسخ صوتی:
- متاسفانه ساختار فهرست بها در کشورمان یک ساختار ناکارآمد بوده و موردی که در سال های گذشته طراحی شده است تا بحال هیچ تغییرات موثری بر روی آن اعمال نشده و این موضوع مبدا ایجاد ریسک و بحران های فراوان در پروژه ها، بخصوص در بخش مدیریت قرارداد و مبانی حقوقی است.
- بحث محاسبه هزینه در پروژه ها یکی از اصلی ترین و پیچیده ترین موضوعات در پروژه ها بوده و ارتباط مستقیم با ادعاها و محاسبات تاخیرات دارد که عدم توجه به این موضوع پروژه ها را با شکست مواجه میکند. همچنین در زمانی که محاسبه هزینه به شکل مناسبی تدوین نشود، از مراحل اولیه برآورد هزینه می تواند کل پروژه را دچار بحران کند.
- در بحث برآورد هزینه با ساختار هایی همانند چرخه حیات پروژه مواجه هستیم و نیاز است در مراحل اولیه پروژه، حتی قبل از شروع طراحی برآورد هزینه را انجام دهیم. متاسفانه در فهرست بها هیچ توجهی به این موضوعات نشده است.
- اصلی ترین ضعفی که ما در زمان تدوین این ساختار در کشور داریم این است که اصلا توجهی به ساختار هایی که در دنیا وجود دارد نمی شود. ساختاری همانند: RSMeans database را توصیه میکنم حتما مشاهده کنید. در رابطه با این ساختار در دوره مدیریت مالی و مدیریت هزینه موسسه بطور کامل صحبت شده است.
- از لحاظ چرخه حیات پروژه زمانی که RSMeans database را مشاهده می کنیم، در همان مراحل اولیه ترتیب برآورد هزینه را با دقت های متفاوت توسط یک دیتابیس بسیار بزرگ انجام می دهد. مواردی چون برآورد برای تامین مالی و حتی با وجود طراحیهای مفهومی موضوعات مهمی هستند که در فهرست بها وجود ندارد. 
- فهرست بها از چه دیتابیسی استفاده میکند؟ کسی اطلاعی ندارد، اما RSMeans database برای همه محل ها بر اساس کد پستی هر ناحیه، هزینه متفاوتی را برآورد می کند و دقت برآورد هزینه را در بازه ای مشخص بیان می کند تا کاربر بداند با چه محدوده ای از دقت مواجه است. اما متاسفانه فهرست بها توانایی انجام این کار را ندارد.
- همچنین دیتابیسی مانند RsMeans ساختارهای Assemblies را دارد که به صورت Uni Format و Master Format  تفکیک شده اند. از همین ساختار در پروژه ها برای برآورد هزینه، مدلسازی اطلاعات ساختمان (BIM)، برنامه ریزی و کنترل پروژه و آنالیزها و برای ایجاد زبان مشترک مناقصات در پروژه ها استفاده می شود تا کارفرما بتواند قمیت ها را بهتر آنالیز کند. اما چنین شرایطی در فهرست بها نیست. 
- متاسفانه یکی از مشکلاتی که در پروژه های کشور وجود دارد دقیقا به دلیل همین فهرست بها ایجاد میشود که از ساختار اصولی، قیمتها به روز و فرضیات کامل و مشخصی ایجاد نشده است. به طور مثال، بهره وری یکی از موارد تعیین کننده برای محاسبه هزینه های ماشین آلات و نیروی انسانی است. در فهرست بها از چه روش هایی برای محاسبه نرخ بهره وری استفاده می شود؟ به چه دلیل این روش ها اعلام نمی شود؟ نرخ بهره وری در مناطق مختلف باید تغییر کند و بر اساس هر منطقه ای باید از ضریب های مناسب همان منطقه استفاده شود. اصلا امکان پذیر نیست که برای کل کشور از یک نرخ ثابت استفاده کرد. از طرفی از چه تیمهای کاری با چه میزان Daily Output برای این قیمت دهی استفاده شده است؟ پیمانکار باید از این موارد مطلع باشد تا بتواند این موارد را با بهره وری خود مقایسه و اقدام به قیمت دهی دقیق نماید. 
- در نهایت باید توجه داشت تمامی این موضوعات و معضلات باید ریشه ای حل شوند و ساختار کاغذی هیچگونه ارزش و جایگاهی نداشته و باید از مدلهای پیشبینی و Prediction که در دنیا ایجاد شده اند و دیتابیسهایی که به صورت هفتگی به روز میشوند استفاده گردد، در غیر اینصورت باید متوجه پروژه های بی کیفیت، با هزینه های بالا و بعضا ناقص باشیم.