چنانچه در یک قرارداد، صورتوضعیت موقت شماره ۱ بهصورت علیالحساب در سیستم مالی کارفرما ثبت شده باشد و در عین حال WBS و CBS هنوز ابلاغ نشده باشند، و صورتوضعیت موقت شماره ۲ نیز بر اساس WBS موقت تهیه و ارسال شده باشد، خواهشمند است اعلام فرمایید:
- آیا کارفرما میتواند به بهانه عدم ابلاغ WBS و CBS، صورتوضعیت را عودت دهد؟
- و آیا امکان آن وجود دارد که کارفرما تا زمان نهایی شدن ابلاغ، صورتوضعیت را بهصورت علیالحساب تأیید نماید؟
- در صورت عودت صورتوضعیت، پیمانکار چه اقدامی میتواند انجام دهد؟
ممنون میشوم راهنمایی فرمایید.
موضوع نخست این است که آیا کارفرما میتواند به بهانه عدم ابلاغ WBS و CBS، صورتوضعیت پیمانکار را عودت دهد؟
این موضوع در شرایطی قابل طرح است که در اسناد قرارداد یا پیوستهای آن تصریح شده باشد مبنای رسیدگی به صورتوضعیتها، WBS و CBS ابلاغی است، یا صراحتاً اعلام شده باشد که پیش از ابلاغ این موارد، صورتوضعیتها قابل رسیدگی نیستند.
با این حال، حتی در چنین شرایطی نیز عودت کامل صورتوضعیت محل ایراد است و میبایست مستند و موجه باشد، بهویژه در شرایطی که کارفرما صورتوضعیت موقت قبلی را مورد تأیید قرار داده باشد.
راهکار صحیح آن است که تا زمان ابلاغ نهایی WBS و CBS، صورتوضعیت پیمانکار مورد بررسی و تأیید علیالحساب قرار گیرد و تأیید نهایی آن منوط به ابلاغ WBS و CBS نهایی شود، نه اینکه صورتوضعیت بهطور کامل عودت داده شود.
بر این اساس، اقدام کارفرما در عودت کامل صورتوضعیت، اقدامی نادرست و مصداق نقض تعهد قراردادی در خصوص پرداخت تلقی میشود.
لازم است این موضوع در مکاتبه رسمی بهصراحت به کارفرما اعلام شود که پیمانکار نباید بهدلیل تاخیر یا قصور کارفرما در ابلاغ WBS و CBS متضرر گردد و این امر نقض تعهدات قراردادی محسوب میشود.
این موضوع حتی در اسناد و رویههای بینالمللی نیز مورد تصریح قرار گرفته است؛ بهنحوی که در صورت تعلل مشاور یا کارفرما در رسیدگی و تأیید صورتوضعیتها، برای پیمانکار حقوقی از جمله تعلیق یا خاتمه قرارداد پیشبینی شده است. در صورتی که چنین سازوکاری در قرارداد حاکم وجود داشته باشد، امکان فعالسازی آن نیز متصور خواهد بود.
در غیر این صورت، این موضوع باید بهطور رسمی به کارفرما اطلاع داده شده و بهعنوان مصداق تاخیر در پرداخت ثبت و مستندسازی شود تا در آینده امکان طرح ادعا برای پیمانکار فراهم باشد.
در نهایت، مفاد قرارداد حاکم نقش تعیینکننده در نحوه پیگیری این موضوع خواهد داشت.