نقشه راه اخذ معتبرترین مدارک بینالمللی مدیریت ساخت (IC)

آنچه در این راهنما خواهید آموخت:چرا دریافت مدارک بینالمللی اهمیت دارد؟ |
چرا دریافت مدارک بینالمللی اهمیت دارد؟
رشد حرفهای در صنعت ساخت، تنها به افزایش سابقه اجرایی محدود نمیشود. امروزه بسیاری از کارفرمایان، شرکتهای مشاور، پیمانکاران و سازمانهای بینالمللی، برای ارزیابی دانش و صلاحیت متخصصان، به استانداردها و مدارک حرفهای معتبر بینالمللی توجه ویژهای دارند.
این مدارک نشان میدهند که یک متخصص، علاوه بر تجربه اجرایی، بر دانش، اصول، استانداردها و بهترین رویههای روز دنیا نیز تسلط دارد. به همین دلیل، دریافت یک مدرک معتبر بینالمللی میتواند مسیر رشد شغلی، افزایش اعتبار حرفهای، توسعه فرصتهای همکاری و ایجاد مزیت رقابتی را هموارتر کند.
البته همه مدارک بینالمللی ارزش و کاربرد یکسانی ندارند. هر انجمن، متناسب با حوزه تخصصی خود، مدارکی را برای گروه مشخصی از متخصصان ارائه میکند. بنابراین، پیش از انتخاب هر مدرک، باید با انجمن صادرکننده، جایگاه آن در صنعت، شرایط دریافت و مسیر حرفهای پیش روی آن آشنا شوید.
در این راهنما، با مدارک حرفهای انجمن مدیریت ساخت آمریکا (CMAA)، شرایط دریافت آنها، منابع آزمون، مسیر آمادگی و نقش نقشه راه آموزشی ACEMI در موفقیت در این آزمونها آشنا خواهید شد.
چگونه مناسبترین مدرک را انتخاب کنیم؟
انتخاب یک مدرک بینالمللی، تنها به اعتبار آن وابسته نیست؛ بلکه باید متناسب با مسیر شغلی، میزان تجربه، رشته تحصیلی و حوزه تخصصی شما باشد. هر انجمن بینالمللی، با هدف توسعه یک حرفه مشخص، مدارکی را برای سطوح مختلف تخصص و سابقه کاری ارائه میکند و الزامات متفاوتی برای دریافت آنها در نظر گرفته است.
برای مثال، برخی مدارک برای افرادی طراحی شدهاند که در ابتدای مسیر حرفهای خود قرار دارند، در حالی که برخی دیگر تنها برای متخصصانی قابل دریافت هستند که علاوه بر تحصیلات مرتبط، سابقه اجرایی قابل توجهی در صنعت مربوطه داشته باشند.
بنابراین، پیش از آنکه برای دریافت یک مدرک بینالمللی برنامهریزی کنید، لازم است به پرسشهای زیر پاسخ دهید:
- هدف شغلی شما چیست؟
- در چه حوزه تخصصی فعالیت میکنید؟
- میزان سابقه اجرایی شما چقدر است؟
- آیا شرایط و الزامات دریافت آن مدرک را دارید؟
پاسخ به این پرسشها، به شما کمک میکند تا به جای انتخاب صرفاً یک مدرک شناختهشده، مسیری را انتخاب کنید که بیشترین تناسب را با شرایط فعلی و اهداف حرفهای شما داشته باشد.
در ادامه، معتبرترین مدارک مدیریت ساخت ارائهشده توسط انجمن مدیریت ساخت آمریکا (CMAA)، شرایط دریافت، مسیر پیشرفت و الزامات هر یک را بررسی خواهیم کرد تا بتوانید آگاهانهترین انتخاب را داشته باشید.
آشنایی با انجمن مدیریت ساخت آمریکا (CMAA)
انجمن مدیریت ساخت آمریکا (Construction Management Association of America یا CMAA) در سال ۱۹۸۲ با هدف توسعه و ارتقای مدیریت ساخت در پروژههای صنعت ساخت تأسیس شد. این انجمن با تدوین استانداردهای تخصصی، انتشار منابع علمی و کاربردی، برگزاری دورههای آموزشی، ارائه گواهینامههای حرفهای، انتشار ژورنالهای تخصصی و برگزاری رویدادهای علمی، نقش مهمی در توسعه حرفه مدیریت ساخت ایفا کرده است. اگرچه مدیریت ساخت در آمریکا سابقهای طولانی دارد، اما CMAA سهم قابلتوجهی در شکلگیری هویت حرفهای این رشته، توسعه مسیرهای شغلی و ارتقای کیفیت مدیریت پروژههای صنعت ساخت، نهتنها در آمریکا بلکه در بسیاری از کشورهای جهان داشته است.
یکی از مهمترین ویژگیهای CMAA، ارائه استانداردهای مدیریت ساخت بر مبنای روشهای اجرا و تحویل پروژه (Project Delivery Methods یا PDM) و ساختارهای قراردادی است. ساختارهایی که به شدت برای شرکتهای مدیریت پیمان و مدیریت طرح الزامآور است و هیچ مبنای مشخصی در ایران ندارد ولی توسط این انجمن به شکل حرفهای ارائه شده است.
بر این اساس، مدیر ساخت میتواند در قالب نقشهایی مانند مدیر ساخت کارگزار (Agency Construction Manager یا ACM/CMA) یا مدیر ساخت در ریسک (Construction Manager at Risk یا CMAR)، خدمات تخصصی خود را ارائه دهد. این رویکرد، یکی از تفاوتهای اساسی مدیریت ساخت با مدیریت عمومی پروژه محسوب میشود؛ زیرا در مدیریت ساخت، نوع قرارداد و روش تحویل پروژه، نقش تعیینکنندهای در وظایف، اختیارات و مسئولیتهای مدیر ساخت دارند.
CMAA بر این باور است که مدیریت موفق پروژههای صنعت ساخت، علاوه بر دانش عمومی مدیریت پروژه، نیازمند تسلط بر دانش و مهارتهای تخصصی این صنعت است. به همین دلیل، این انجمن مجموعه گستردهای از استانداردها، راهنماهای تخصصی، کتابها و دستورالعملهای اجرایی را برای حوزههای مختلف مدیریت ساخت منتشر میکند. همچنین تدوین فرمهای قراردادی ویژه مدیران ساخت، ارائه برنامههای آموزشی، صدور مدارک حرفهای و توسعه دانش مدیریت ساخت از طریق انتشارات و کنفرانسهای تخصصی، از مهمترین فعالیتهای این انجمن به شمار میرود.

1.1. فعالیتهای اصلی انجمن مدیریت ساخت آمریکا (CMAA)
انجمن مدیریت ساخت آمریکا (CMAA) با هدف توسعه دانش، ارتقای استانداردهای حرفهای و بهبود عملکرد صنعت ساخت، فعالیتهای متنوعی را در حوزه مدیریت ساخت انجام میدهد. مهمترین این فعالیتها عبارتاند از:
1. آموزش و توسعه حرفهای: برگزاری دورههای آموزشی، کارگاهها، سمینارها و کنفرانسهای تخصصی با هدف ارتقای دانش و مهارت متخصصان مدیریت ساخت.
2. اعتبارسنجی و صدور مدارک حرفهای: طراحی و ارائه گواهینامههای تخصصی مدیریت ساخت برای ارزیابی و تأیید صلاحیت حرفهای متخصصان، بهگونهای که کارفرمایان بتوانند مدیران ساخت را بر اساس استانداردهای شناختهشده بینالمللی انتخاب کنند.
3. تدوین و انتشار منابع تخصصی: انتشار استانداردها، راهنماها، کتابها، مقالات، گزارشهای تخصصی و سایر منابع علمی و کاربردی با هدف توسعه دانش مدیریت ساخت و ترویج بهترین رویههای اجرایی.
4. توسعه و ترویج استانداردهای مدیریت ساخت: تدوین و بهروزرسانی استانداردها و دستورالعملهای تخصصی برای افزایش کیفیت، بهرهوری و اثربخشی مدیریت پروژههای صنعت ساخت و کاهش ریسکهای اجرایی.
تا پایان سال ۲۰۲۴، بیش از ۲۱ هزار متخصص، شرکتهای خدمات مهندسی و مدیریت ساخت، کارفرمایان بخش خصوصی و دولتی، مدیران، کارشناسان و دانشگاهیان به عضویت CMAA درآمدهاند و این انجمن با ۳۰ شعبه منطقهای، یکی از بزرگترین تشکلهای حرفهای مدیریت ساخت در آمریکاست.
علاوه بر این، CMAA نخستین انجمن حرفهای مدیریت ساخت است که برنامههای آموزشی آن توسط هیئت اعتباربخشی مهندسی و فناوری (Accreditation Board for Engineering and Technology یا ABET) مورد تأیید قرار گرفته است. این موضوع نشاندهنده نقش مؤثر انجمن در توسعه آموزشهای تخصصی، تربیت نیروی انسانی توانمند و ارتقای صلاحیت حرفهای مدیران ساخت است.

درباره انجمن مدیریت ساخت آمریکا (CMAA) بیشتر بخوانید.
2.1. تعریف مدیریت ساخت از نگاه CMAA
تعریفی که انجمن مدیریت ساخت آمریکا برای مدیریت ساخت ارائه کرده، با تعریف مدیریت پروژه تفاوت دارد و به دلایلی که پیشتر بیان شدند، نیاز به ساختار متفاوتی نیز دارد. در نسخهی ۲۰۲۱ استاندارد انجمن مدیریت ساخت آمریکا، مدیریت ساخت اینگونه تعریف شده است:
مدیریت حرفهایی که بهمنظور برنامهریزی، طراحی و ساخت پروژههای صنعت ساخت، از آغاز تا پایان، |
3.1. تعریف مدیر ساخت از نگاه CMAA
با توجه به تعریف فوق، مشخص است که مدیریت ساخت در زبان متخصصان به مدیریت پروژههای صنعت ساخت اطلاق میشود و برای مدیریت نیاز به عاملی متخصص دارد که دانش و تجربهی اختصاصی در صنعت ساخت داشته باشد. به همین دلیل استاندارد مدیریت ساخت آمریکا به این عامل لقب مدیر ساخت (CM) را میدهد و آن را به این شکل تعریف میکند:
مدیر ساخت سازمانی حقوقی یا فردی حقیقی است که بهدلیل تخصص و منابعی که در اختیار دارد، قادر به ارائهی خدمات مدیریت ساخت است. |
2. معرفی معتبرترین مدارک مدیریت ساخت ارائه شده از سوی انجمن مدیریت ساخت آمریکا (CMAA)
صدور مدارک حرفهای مدیریت ساخت توسط مؤسسه صدور گواهینامه مدیر ساخت (Construction Manager Certification Institute یا CMCI) انجام میشود. این مؤسسه، بهعنوان نهادی مستقل از انجمن مدیریت ساخت آمریکا (CMAA)، مسئول ارزیابی صلاحیت حرفهای متخصصان و اعطای مدارک مدیریت ساخت بر اساس استانداردهای این انجمن است.
مسیر دریافت مدارک مدیریت ساخت بهصورت مرحلهای طراحی شده و افراد متناسب با سطح دانش، تجربه و جایگاه حرفهای خود، در این مسیر پیشرفت میکنند. این مسیر شامل سه سطح اصلی است:
1. با برنامهی مدیر ساخت تحت تعلیم (Construction Manager-in-Training یا CMIT) آغاز میشود؛
2. با مدرک همیار تاییدشده مدیر ساخت (Certified Associate Construction Manager یا CACM) ادامه پیدا میکند؛
3. و در نهایت به مدیر ساخت تاییدشده (Certified Construction Manager یا CCM) میرسد که برای ماهرترین متخصصان مدیریت ساخت ارائه شده است.
در شکل 1، نقشه راه ارائه شده توسط انجمن مدیریت ساخت آمریکا (CMAA) برای دریافت معتبرترین مدارک مدیریت ساخت ترسیم شده است. هر کدام از این مدارک، الزامات و مراجع ویژه خود را دارند که به ترتیب از CMIT از سطح 1 تا 4، به CCM، یعنی بالاترین رده مدرک مدیریت ساخت میرسد.
شکل 1. نقشه راه ارائه شده توسط انجمن مدیریت ساخت آمریکا (CMAA) برای اخذ مدارک مدیریت ساخت
1.2. مدارک مدیریت ساخت انجمن مدیریت ساخت آمریکا (CMAA) در یک نگاه
انجمن مدیریت ساخت آمریکا (CMAA) از طریق مؤسسه صدور گواهینامه مدیر ساخت (CMCI)، سه مدرک حرفهای را برای سطوح مختلف دانش، تجربه و مسئولیتهای شغلی در مدیریت ساخت ارائه میکند. هر یک از این مدارک، مخاطبان، شرایط دریافت و اهداف متفاوتی دارند و بخشی از مسیر رشد حرفهای یک مدیر ساخت را تشکیل میدهند.
جدول ۱، مقایسهای اجمالی از سه مدرک CMIT، CACM و CCM را نشان میدهد.
![]() | ![]() | ![]() |
Construction-Manager-in-Training (CMIT) | Certified Associate Construction Manager (CACM) | Certified Construction Manager (CCM) |
مدیر ساخت تحت تعلیم | همیار تاییدشده مدیر ساخت | مدیر ساخت تاییدشده |
CMIT نقطه آغاز مسیر حرفهای مدیریت ساخت است و برای دانشجویان، فارغالتحصیلان و متخصصانی طراحی شده که در ابتدای مسیر شغلی خود قرار دارند. این مدرک نشاندهنده آشنایی با اصول و مبانی مدیریت ساخت و تعهد فرد به توسعه حرفهای است. | CACM برای متخصصانی مناسب است که علاوه بر دانش تخصصی، تجربه اجرایی نیز کسب کردهاند و آماده مدیریت بخشهایی از پروژههای صنعت ساخت هستند. این مدرک، پلی میان سطوح مقدماتی و بالاترین سطح اعتبار حرفهای مدیریت ساخت محسوب میشود. | CCM بالاترین سطح اعتبار حرفهای مدیریت ساخت و استاندارد طلایی این حوزه است. این مدرک، صلاحیت متخصصان را برای مدیریت پروژهها و طرحهای صنعت ساخت بر اساس استانداردهای بینالمللی تأیید میکند و تنها گواهینامه مدیریت ساختی است که توسط ANSI و ANAB بر اساس استاندارد ISO/IEC 17024 اعتباربخشی شده است. |
چه کسانی میتوانند مدارک مدیریت ساخت انجمن مدیریت ساخت آمریکا (CMAA) را دریافت کنند؟
مدارک مدیریت ساخت انجمن مدیریت ساخت آمریکا (CMAA) عمدتاً برای متخصصان صنعت ساخت طراحی شدهاند. این مدارک در درجه نخست برای فارغالتحصیلان رشتههایی مانند مدیریت ساخت، مهندسی عمران، معماری و سایر رشتههای مهندسی مرتبط ارائه میشوند. با این حال، متخصصان سایر رشتهها نیز در صورتی که سابقه و تجربه اجرایی مرتبط در پروژههای صنعت ساخت داشته باشند، میتوانند واجد شرایط دریافت این مدارک باشند.
یکی از مهمترین تفاوتهای مدارک CMAA با مدارک عمومی مدیریت پروژه، مانند PMP، PRINCE2 و IPMA، در همین موضوع است. در حالی که بسیاری از مدارک عمومی مدیریت پروژه برای طیف گستردهای از صنایع طراحی شدهاند، مدارک CMAA بر مدیریت پروژههای صنعت ساخت تمرکز دارند و دریافت آنها مستلزم برخورداری از پیشینه تحصیلی مرتبط یا تجربه اجرایی در این صنعت است. به همین دلیل، این مدارک صلاحیت حرفهای متخصصان مدیریت ساخت را با دقت و تخصص بیشتری ارزیابی میکنند.
به گفتهی CMAA، برخی از رشتههایی که میتوانند مدارک CMAA را کسب کنند، عبارتاند از:
- مدیریت ساخت
- علوم/تکنولوژی ساخت
- مهندسی عمران
- مهندسی صنایع
- مهندسی سازه
- مهندسی مکانیک
- مهندسی برق
- مهندسی شیمی
- مهندسی معماری
- معماری
وجه تمایز اصلی مدارک مدیریت ساخت انجمن مدیریت ساخت آمریکا (CMAA) با مدارک مدیریت عمومی پروژه مانند PMP و Prince2 و IPMA و غیره |

بهطورکلی، درحالیکه رشتههای خاصی قادر به اخذ مدارک CMAA هستند، اما افرادی که در پروژههای مختلف صنعت ساخت دخیل هستند، میتوانند با دریافت این مدارک، برای افزایش تخصص اقدام کنند و باعث رشد خود در حرفه مدیریت ساخت شوند.

در ادامه به بررسی بیشتر هر کدام از این مدارک میپردازیم.
2.2. مدرک مدیر ساخت تحت تعلیم (Construction-Manager-in-Training یا CMIT)
مدرک CMIT، ویژه افرادی است که قصد ورود حرفهای به عرصه مدیریت ساخت را دارند و آماده طیکردن مراحل مختلف تا رسیدن به سطح حرفهای مدیریت ساخت (CCM) هستند. تا قبل از سال 2017 انجمن مدیریت ساخت این مدرک را تنها در یک سطح ارائه مینمود اما بعد از آن سال تغییرات زیادی در ارائه این مدرک ایجاد کرد. امروزه محتوای مدرک CMIT در چهار سطح آموزشی و به شکلی تجمعی ارائه میشود. افراد پس از تایید صلاحیت ورود به هر سطح، گذراندن دورههای آموزشی مهارتهای سخت و نرم، موفقیت در آزمون و کسب تجربه مدنظر، به دریافت گواهی آن سطح نایل میشوند. دریافت هر یک از سطوح بالاتر، نشاندهنده رشد مهارت و تجربه فرد در حوزه مدیریت ساخت است.
مدرک CMIT، نقطه شروع برای حرفهای شدن در مدیریت ساخت است. افرادی که مدرک CMIT را کسب میکنند، به یک پایه علمی قوی در حرفه خود دست یافتهاند و زمان و انرژی خود را وقف بهبود مستمر دانش و مهارتهای خود کردهاند. برنامهای که CMAA برای دارندگان مدارک CMIT دارد، این است که آنها را در ادامه برای اخذ بالاترین رده مدرک انجمن CMAA که همان CCM است، آماده کند. در شکل 2، ترتیب سطوح 1 تا 4 مدرک CMIT به همراه الزامات و مهارتهای موردنیاز هر یک مشخص شده است.
شکل 2. سطوح 1 تا 4 مدرک CMIT انجمن مدیریت ساخت آمریکا (CMAA)
چهار سطح مدارک CMIT دارای اعتبارسنجی مرحلهای (Stackable Credential) است و با تمرکز بر اصول مدیریت ساخت، مسیری را برای تبدیل شدن به یک مدیر ساخت شایسته و موفق ارائه میدهد.
برنامه CMIT برای افراد زیر در نظر گرفته شده است:
- متخصصانی که هدفشان تبدیل شدن به یک مدیر ساخت حرفهای است.
- کارشناسان میانیای که به دنبال راهی برای پیشرفت در حرفهی مدیریت ساخت هستند.
- تازه فارغ التحصیلانی که قصد ورود به بازار کار دارند.
- دانشجویانی که در حال فارغ التحصیلی هستند.
به صورت کلی، مخاطبان مدرک CMIT، متخصصانی هستند که سطح دانش آکادمیک خوب و تجربهی کاری به نسبت کمتری دارند و برای تبدیل شدن به مدیر ساخت شایسته و موفق برنامهریزی کردهاند.
چرا باید مدرک CMIT کسب کنیم؟ (دستاوردهای CMIT)
- به مدیران، سرپرستان، کارفرمایان، مشتریان و همتایان خود نشان میدهید که متعهد به کسب دانش و تواناییهای موردنیاز برای تبدیل شدن به یک مدیر ساخت حرفهای و مجرب هستید.
- از مجموعه دانش و اصول ارائه شده برای صنعت ساخت آگاهی پیدا کردهاید.
- با سایر دارندگان مدرک CMIT و مربیان CCM ارتباط برقرار میکنید و شبکه حرفهای خود را توسعه میدهید.
- در مسیر دریافت سطوح 2، 3 و 4 مدرک CMIT قرار میگیرید و خود را برای تبدیل شدن به یک CACM و در نهایت CCM آماده میکنید.
برای دریافت مدرک CMIT، راهنمای جامعی تدوین شده است.
برای اینکه با مراحل دریافت مدرک CMIT از پیش از شرکت در آزمون تا پس از آزمون آشنا شوید،
راهنمای اخذ مدرک CMIT انجمن مدیریت ساخت آمریکا (CMAA) را مطالعه کنید.
3.2. مدرک همیار تاییدشده مدیر ساخت (Certified Associate Construction Manager یا CACM)
مدرک CACM سطح متوسط از مدارک CMAA است که توانایی مدیر ساخت را برای رهبری ابعاد مختلف پروژه میسنجد. CACM برای کسانی مناسب است که تجربه بیشتری نسبت به CMIT دارند اما هنوز آماده نیستند که کل پروژه یا طرح را به تنهایی رهبری کنند. به عنوان مثال، یک CACM کسی است که ممکن است حداقل مسئولیت یک قسمت از یک برنامه یا پروژه، مانند توسعه طرح یا بازرسی پروژه را بر عهده داشته باشد.
این مدرک توانایی رقابتپذیری با دیگران را افزایش میدهد و مهارتهای رهبری و تخصص بیشتری را به نمایش میگذارد. دارندگان مدرک CACM با مدیریت جنبههای مختلف به موفقیت پروژه کمک میکنند. دریافت این مدرک، نیاز به گذراندن آزمونی دارد که 10 حوزه اصلی و اجرایی را پوشش میدهد و افراد برای حفظ اعتبار مدرک، باید هر سه سال یکبار آن را تمدید کنند.
در واقع یک مدیر ساخت با اخذ مدرک CACM:
- چرخه حیات یک پروژه ساخت را درک میکند و بر اساس تجربه و دانشی که دارد، می تواند از اقدامات و فعالیتهای انجام شده در مقیاس بزرگ برای کمک به دستیابی به یک پروژه موفق حمایت کند.
- با داشتن تجربه اجرایی در صنعت ساخت، آماده مدیریت جنبههای مختلف یک طرح یا پروژه مانند زمانبندی، کنترل، بودجه، طراحی، کاهش ریسک و موارد دیگر است.
- به کاهش ریسک و پیش رفتن بر اساس برنامه و بودجه کمک میکند.
مدرک CACM برای چه کسانی مناسب است؟
موسسه صدور گواهینامه مدیر ساخت (CMCI) در سال ۲۰۲۳ ، مدرک همیار تاییدشده مدیر ساخت (CACM) را به عنوان بخشی از برنامه اعتبارسنجی مدیران ساخت راهاندازی کرد.
این مدرک برای مدیران ساختی که در میانه مسیر شغلی خود هستند و برای مدیریت و رهبری بخشی از یک پروژه آماده میشوند، در نظر گرفته شده است.
همیار تاییدشده مدیر ساخت (CACM) اغلب به عنوان دستیاران مدیر ساخت، تحلیلگران برنامهریزی و کنترل پروژه، برآوردگران هزینه، تحلیلگران ادعا، مدیران دفتر فنی و بازرسان فعالیت میکنند.
اگر هنوز در سطح مناسب برای دریافت مدرک مدیر ساخت تاییدشده (Certified Construction Manager یا CCM) نیستید، میتوانید برای دریافت مدرک همیار تاییدشده مدیر ساخت (CACM) اقدام کنید. در ادامه مطلب، درباره مدرک CCM بیشتر توضیح دادهایم.
در شکل 3، به طور خلاصه، الزامات و شرایط دریافت مدرک CACM، درج شده است.

شکل 3. الزامات دریافت مدرک CACM
چرا باید مدرک CACM کسب کنیم؟ (دستاوردهای CACM)
- به مدیران، کارفرمایان، همکاران و سایر ذینفعان نشان میدهید که تخصص و دانش موردنیاز صنعت ساخت را کسب کردهاید.
- مزیت رقابتی خود را در بازار کار افزایش میدهید: در زمانی که صنعت به نیروهای ماهر نیاز دارد، CACM دانش و مهارتهای شما را تایید میکند. داشتن مدرک CACM به شما کمک میکند تا بهعنوان یک مدیر ساخت حرفهای، متمایز باشید زیرا شما می توانید برای بهترین منافع تیم خود تصمیمگیری کنید و طرحها و پروژهها را با موفقیت به پایان برسانید.
- توانایی هدایت و رهبری خود را نشان دهید: CACMها آینده صنعت مدیریت ساخت را شکل میدهند.
- دانش خود را گسترش و شبکه خود را رشد میدهید: به عنوان یک CACM، اعتبار خود را با بهروز ماندن در مورد رویههای برتر صنعت، شرکت در رویدادهای تخصصی و پیروی از اصول حرفهای و اخلاقی، از طریق فرآیند تمدید مدارک حفظ میکنید.
برای دریافت مدرک CMIT، راهنمای جامعی تدوین شده است.
برای اینکه با مراحل دریافت مدرک CMIT از پیش از شرکت در آزمون تا پس از آزمون آشنا شوید،
راهنمای اخذ مدرک CMIT انجمن مدیریت ساخت آمریکا (CMAA) را مطالعه کنید.
4.2. مدرک مدیر ساخت تاییدشده (Certified Construction Manager یا CCM)
مدرک CCM، بالاترین رده مدرک CMAA است و نشانگر درجه بالاتری از تحصیلات آکادمیک، تجربه اجرایی و درک حوزههای دانشی مدیریت ساخت است.
مدیران ساخت دارای مدرک CCM، خدمات حرفهای را ارائه میدهند که از تکنیکهای مدیریت موثر برای برنامهریزی، طراحی و ساخت یک پروژه یا طرح، از آغاز تا پایان استفاده میکنند تا زمان، هزینه و کیفیت را کنترل کنند. هدف از بکارگیری مدیران ساخت دارای CCM بهبود ارائه محیط ساخته شده با شناسایی مدیران ساختی است که از نظر تحصیلات و تجربه بهترین صلاحیت را برای ارائه خدمات مدیریت ساخت حرفهای، با بالاترین کیفیت و رفتار اخلاقی دارند.
مدرک Certified Construction Manager، «استاندارد طلایی» در صنعت مدیریت ساخت است. این مدرک، متخصصانی را که در مدیریت مراحل ساخت یک پروژه سرمایهای، برتری دارند به رسمیت میشناسد و تضمین میکند که دارندگان مدرک CCM، توانایی به موفقیت رساندن پروژه و طرح را دارند.
در شکل 4، به طور خلاصه، الزامات و شرایط دریافت مدرک CCM، درج شده است.
شکل 4. الزامات دریافت مدرک CCM
چرا باید مدرک CCM کسب کنیم؟ (دستاوردهای CCM)
بر اساس گزارش حقوق و دستمزد CMAA که در سال 2022 انجام شد، CCMها حدود 10% بیشتر از مدیران ساختی که دارای مدرک نیستند درآمد دارند. اما سوال رایج آنست که آیا مدارکی مانند PMP و Prince2 و غیره که مدارک عمومی مدیریت پروژه هستند بر مدرک CCM ارجحیت دارند؟ مدرک PMP یا CCM کدام یک نقش بیشتری در افزایش درآمد مدیر ساخت دارند؟
بر اساس این مطالعه (شکل 5)، مدرک CCM نسبت به مدارکی مانند PMP و Prince2 و سایر مدارک عمومی مدیریت پروژه سهم بیشتری در افزایش درآمد یک مدیر پروژه در صنعت ساخت دارد (میانگین 145 هزار دلاری در مقایسه با میانگین 139 هزار دلار).
نکته جالب در این مطالعه آنست که تاثیر داشتن مدارک عمومی مدیریت پروژه، مانند PMP و Prince2، از تاثیر داشتن مدرک کارشناسی ارشد در حوزه مدیریت ساخت کمتر است و افرادی که در رشته مدیریت ساخت در مقطع ارشد یا دکتری تحصیل میکنند میزان رشد درآمدی بیشتری را به نسبت اخذ این مدارک در صنعت ساخت تجربه کردهاند.
این آمار نشان میدهد که:
1. دانش تخصصی و مدارک مختص صنعت ساخت، بیشتر از هر موضوع دیگری بر درآمد متخصصان صنعت ساخت تاثیر دارند.
2. همچنین شرکتها و سازمانها، نیاز دارند یا ترجیح میدهند از بین نامزدهای CCM نیروهای خود را جذب کنند.

شکل 5. بخشی از گزارش حقوق و دستمزد CMAA سال 2022
آیا میتوان از ایران مدارک انجمن CMAA را اخذ نمود؟
به دلیل امکان حضور آنلاین در آزمون، اضافه شدن کشور ایران به لیست کشورها و البته تصمیمات جدید انجمن CMAA بعد از سال 2017، با استعلامی که به شکل مستقیم توسط موسسه ACEMI از انجمن CMAA گرفته شده است، امکان اخذ مدارک مدیریت ساخت از ایران وجود دارد.
3. معرفی مراجع آزمون برای اخذ مدارک CMAA
موسسه مهندسی و مدیریت ساخت علوی پور (ACEMI)، تنها مرجع آموزش اسناد انجمن مدیریت ساخت آمریکا (CMAA) در کشور است که بر اساس نقشه راه جامع اقدام به ارائه آموزشهای مرتبط مینماید.
با پیمودن نقشه راه ارائه شده در ACEMI، نه تنها در تخصص مدیریت ساخت به صورت حرفهای تحت آموزش قرار میگیرید، بلکه برای اخذ معتبرترین مدارک بینالمللی صنعت ساخت در جهان، آمادگی پیدا میکنید.
انجمن مدیریت ساخت آمریکا (CMAA)، ارائهدهنده استانداردهای متعدد در زمینه مدیریت پروژههای صنعت ساخت است که این اسناد در دورههای مختلف موسسه آموزش داده میشوند.
رفرنسهای اصلی دریافت مدارک همیار تاییدشده مدیر ساخت (CACM) و مدیر ساخت تاییدشده (CCM) استاندارد مدیریت ساخت انجمن مدیریت ساخت آمریکا (Construction Management Standards of Practice) است که این استاندارد برای اولین بار در کشور به همراه سایر منابع ترجمه و تالیف شده و توسط انتشارات موسسه مهندسی و مدیریت ساخت علویپور به چاپ رسیده است. نسخه چاپی این کتاب از طریق صفحه استاندارد مدیریت ساخت در دسترس است.
البته این مدارک مراجع دیگری دارند که در جدول 2، اسناد انجمن مدیریت ساخت آمریکا (CMAA) که در دورههای موسسه ارائه شدهاند، به همراه دوره مربوطه، درج شده است.
جدول 2. دورههای آموزشی موسسه ACEMI در ارتباط با اسناد انجمن CMAA
مراجع آزمون برای اخذ مدارک | ||
|---|---|---|
تصویر سند CMAA | نام سند CMAA | عنوان دورهی مرتبط با سند در موسسه ACEMI |
![]() | Capstone: An Introduction to the Construction Management Profession | دورهی حرفهی مدیریت ساخت |
| Construction Management Standards of Practice | دورهی استاندارد مدیریت پروژههای ساخت |
| Time Management Guidelines | دورهی استراتژی برنامهریزی و کنترل پروژه در طول چرخه حیات پروژه |
| Professional Practice Guidelines | دورهی مدیران حرفهای صنعت ساخت |
| Claims Management Guidelines | |
| Contract Administration Guidelines | |
![]() | Cost Management Guidelines | |
| Project Closeout Guidelines | دورهی فرآیند یکپارچه اختتام پروژههای صنعت ساخت |
![]() | Quality Management Guidelines | دورهی مدیریت کیفیت جامع و استراتژی پیادهسازی آن در پروژههای صنعت ساخت |
![]() | Risk Management Guidelines | دورهی استراتژی پیادهسازی مدیریت ریسک در طول چرخه حیات پروژه |
![]() | Safety Management Guidelines | دورهی استراتژی پیادهسازی مدیریت ایمنی در طول چرخه حیات پروژه |
![]() | Sustainability Guidelines | دورهی استراتژی پیادهسازی مدیریت پایداری در طول چرخه حیات پروژه |
![]() | Technology Management Guidelines | |
4. نقشه راه اخذ مدارک CMAA بر اساس نقشه راه ACEMI
بر اساس نکتهی درج شده در Exam Prep Tools وبسایت CMAA، سوالات آزمون CCM تنها از مراجع انجمن CMAA طراحی نشده، بلکه شامل محتوا و سوالاتی از حوزههای مختلف و متعدد مدیریت ساخت است. بنابراین، صرف مطالعه این رفرنسها برای اخذ مدارک کافی نیست و متقاضیان باید حوزههای گستردهای از مدیریت ساخت را فرا بگیرند.

چگونه برای دریافت مدارک CMAA آماده شویم؟
موسسه ACEMI بزرگترین و تنها مرجع مدیریت پروژههای صنعت ساخت (پروژههای ساختمانی، زیرساختی و صنعتی) در کشور است که به متخصصان صنعت ساخت در جهت رشد شغلی و متمایز شدن کمک مینماید.
نقشه راه جامع مدیریت ساخت که برای اولین بار توسط موسسه ACEMI در کشور ارائه شده است، با الگوبرداری از انجمن مدیریت ساخت آمریکا (CMAA) و موسسه صنعت ساخت آمریکا (CII) و با استفاده از مبانی ارائه شده توسط سایر انجمنها، تشکلها و موسسات فعال در زمینه مدیریت ساخت و پروژه مانند LCI و DBIA و NCMA و CFMA و AACE و PMI و FIDIC و SCL و AGC و AIA و ... تدوین گردیده و طبق نظرات کارشناسان، مدیران و مشاوران پروژهها با شرایط کشور مطابقتسازی شده است.
شکل 6، نقشه راهی است که برای اخذ مدارک CMAA بر اساس نقشه راه ارائه شده توسط موسسه ACEMI تدوین شده و تمامی دانش و مهارتهای مورد نیاز متخصصان مدیریت ساخت در حرفههای شغلی مختلف مشخص شدهاند.

شکل 6. نقشه راه اخذ مدارک CMAA بر اساس نقشه راه ACEMI
5. نقشه راه اخذ مدارک CMAA بر اساس دورههای ACEMI
علاوه بر نقشه راه CMAA بر اساس نقشه راه ACEMI، نقشه راه دیگری نیز طراحی شده که دورههای مورد نیاز برای دریافت معتبرترین مدارک مدیریت ساخت را مشخص میکند. در شکل 7، میتوانید آموزشهای هر سطح را بیابید و بر اساس برنامهی آموزشی موسسه ACEMI که هر ساله در صفحه تقویم آموزشی منتشر میشود، دورهها را بگذرانید. با طی کردن مسیر بر اساس نقشه راه ارائه شده، علاوه بر گام برداشتن در مسیر حرفهای شدن، آمادگی لازم برای شرکت در آزمونهای بینالمللی و اخذ معتبرترین مدارک مدیریت ساخت را کسب میکنید.
دورههای ارائه شده در نقشه راه موسسه شامل تمامی مراجع آزمون انجمن CMAA است.

شکل 7. نقشه راه اخذ مدارک CMAA بر اساس دورههای ACEMI
6. نحوه آمادگی آزمون برای اخذ مدارک CMAA
برای دریافت مدارک انجمن CMAA، تنها یادگیری مراجع و استانداردها کافی نیست و باید در آزمونهای مرتبط با هر مدرک شرکت کنید و آنها را با موفقیت پشت سر بگذارید. علاوه بر سابقه کاری که باید در تمام مراحل پروژه و در محدودههای مختلف، از جمله قراردادی داشته باشید، باید بر نزدیک به ۲۴۰۰ صفحه از مراجع مختلف نیز تسلط داشته باشید و بتوانید در آزمونها به شکل مناسبی عمل کنید. بر اساس شکل 7، دورههای ارائه شده در موسسه ACEMI حاوی تمامی این اسناد است و با طی کردن دورهها بر اساس نقشه راه، علاوه بر متخصص شدن در مدیریت ساخت، آمادگی لازم برای دریافت مدارک را پیدا خواهید کرد. اما نکتهای که باید به آن توجه داشته باشید این است که اسناد آمادگی آزمونها، مراجع دیگری هستند که برای دریافت مدارک به آن نیاز دارید. موسسه ACEMI تنها مرجع مدیریت ساخت تخصصی در ایران است که این مراجع را به صورت تخصصی آموزش میدهد و نحوه شرکت و موفقیت در آزمون را به شما میآموزد.
1.6. آمادگی آزمون CMIT
برای آمادگی آزمون مدرک CMIT، باید سند Capstone این انجمن را فرا بگیرید و در آزمون نیز موفق عمل کنید. این سند از سال 1404 در دوره معرفی حرفه مدیریت ساخت (Capstone) توسط موسسه ACEMI آموزش داده میشود. برای کسب اطلاعات بیشتر درباره این دوره و مشاهده محتوا و سرفصلها به صفحه دوره حرفه مدیریت ساخت (سند Capstone، از مراجع اصلی اخذ مدارک CMAA) مراجعه کنید.
دوره حرفه مدیریت ساخت (سند Capstone، از مراجع اصلی اخذ مدارک CMAA)
برای آمادگی آزمون نیز دوره دیگری در موسسه ACEMI برگزار میشود تا بتوانید با فراگیری تستهای مشابه که در مرکز آزمون ACEMI طراحی شده است، خود را محک بزنید تا احتمال موفقیتتان در آزمون بسیار افزایش یابد. برای کسب اطلاعات بیشتر درباره این دوره و مشاهده محتوا و سرفصلها به صفحه دوره آمادگی آزمون مدرک مدیر ساخت تحت تعلیم (CMIT) مراجعه کنید.
دوره آمادگی آزمون مدرک مدیر ساخت تحت تعلیم (CMIT)

شکل 8. مراجع دوره آمادگی آزمون CMIT
2.6. آمادگی آزمون CACM
دوره آمادگی آزمون CACM، برای دریافت مدرک همیار تاییدشده مدیریت ساخت (CACM) مورد نیاز است. این دوره که تنها در موسسه ACEMI برگزار میشود، شامل 2 مرجع اصلی زیر است (شکل 9):
راهنمای مطالعه CACM
با راهنمای آزمون CACM، میتوانید برنامه مطالعاتی خود را طراحی کنید و به طور موثر برای اخذ مدرک معتبر همیار تاییدشده مدیریت ساخت (CACM) آماده شوید.
راهنمای مطالعه CACM توضیحات مفصلی در مورد فرآیندهای درخواست و آزمون تمرینهای خودارزیابی (Self-Assessment) ارائه میدهد تا به شما در سنجش میزان آمادگی خود برای آزمون، نکاتی برای تدوین یک برنامه مطالعه موثر، خلاصهای از مباحث آزمون، واژهنامهای از اصطلاحات و 50 سوال تمرینی (با پاسخ، توضیحات و مراجع) کمک کند.
نکات برجسته راهنمای مطالعه CACM عبارتند از:
- طرح کلی محتوای آزمون CACM؛
- خودارزیابی با کاربرد آسان و پیشنهاد راههایی برای شناسایی علایق آموزشی؛
- پیشنهادهایی برای ترسیم یک برنامه مطالعاتی، از جمله آمادهسازی یک جدول زمانی مطالعاتی مناسب؛
- مطالب پیشنهادی برای هر مبحث از آزمون؛
- اصطلاحات کلیدی و واژهنامه؛
- ایدههایی برای پاسخگویی به مباحث دشوار؛
- نکات آمادگی و آزمون لحظه آخری؛
- سوالات تمرینی
انجمن CMAA این راهنمای مطالعه را به عنوان منبعی برای راهنمایی در زمینه موضوعاتی که ممکن است در آزمون با آن مواجه شوید ارائه میدهد، البته این تنها منبعی نیست که در آزمون موردنیاز است و به همین دلیل نمره قبولی را تضمین نمیکند.
آزمون آزمایشی CACM
این آزمون آزمایشی برای پوشش موضوعات مشابه آزمون دریافت مدرک همیار تاییدشده مدیریت ساخت (CACM) طراحی شده که ممکن است هنگام شرکت در آزمون اصلی با آن مواجه شوید. البته هیچ یک از سوالات آزمون آزمایشی در آزمون واقعی طرح نمیشوند.
پس از اتمام آزمون، کارنامه شامل درصد قبولی و تعداد سوالاتی که در هر یک از مباحث آزمون به درستی پاسخ داده اید، دریافت خواهید کرد. این کارنامه طراحی شده تا به کمک آن، تعیین کنید که برای کدام یک از مباحث زمان بیشتری اختصاص دهید.

شکل 9. مراجع دوره آمادگی آزمون CACM
3.6. آمادگی آزمون CCM
انجمن مدیریت ساخت آمریکا (CMAA) تنها انجمنی در دنیاست که اقدام به ارائه ساختار جامعی برای مدیر ساخت از ابتدا تا انتهای پروژه نموده و صلاحیت این متخصصان را برای فعالیت در شرکتهای مدیریت ساخت کارگزار (مدیریت طرح) و مدیریت ساخت در ریسک (مدیریت پیمان) تایید میکند. همانطور که پیشتر بررسی شد، مدرک CCM، بالاترین ردهی مدارک مدیریت ساخت انجمن CMAA است. بنابراین، آمادگی و تسلط بیشتری برای شرکت در آزمون CCM نیاز دارید. این دوره نیز مانند سایر دورههای آمادگی آزمون، تنها و اولین بار در کشور توسط موسسه ACEMI برگزار میشود. بر اساس شکل 10، برای دوره آمادگی آزمون مدرک CCM نیز 2 مرجع اصلی وجود دارد:
راهنمای مطالعه CCM
با راهنمای آزمون CCM، میتوانید برنامه مطالعاتی خود را طراحی کنید و به طور موثر برای اخذ مدرک مدیر ساخت تاییدشده (CCM) آماده شوید.
راهنمای مطالعه CCM توضیحات مفصلی در مورد فرآیندهای درخواست و آزمون تمرینهای خودارزیابی (Self-Assessment) ارائه میدهد تا به شما در سنجش میزان آمادگی خود برای آزمون، نکاتی برای تدوین یک برنامه مطالعه موثر، خلاصهای از مباحث آزمون، واژهنامهای از اصطلاحات و 50 سوال تمرینی (با پاسخ، توضیحات و مراجع) کمک کند.
نکات برجسته راهنمای مطالعه CCM عبارتند از:
- طرح کلی محتوای آزمون CCM؛
- خودارزیابی با کاربرد آسان و پیشنهاد راههایی برای شناسایی علایق آموزشی؛
- پیشنهادهایی برای ترسیم یک برنامه مطالعاتی، از جمله آمادهسازی یک جدول زمانی مطالعاتی مناسب؛
- مطالب پیشنهادی برای هر مبحث از آزمون؛
- اصطلاحات کلیدی و واژه نامه؛
- ایدههایی برای پاسخگویی به مباحث دشوار؛
- نکات آمادگی و آزمون لحظه آخری؛
- سوالات تمرینی
انجمن CMAA این راهنمای مطالعه را به عنوان منبعی برای راهنمایی در زمینه موضوعاتی که ممکن است در آزمون با آن مواجه شوید ارائه میدهد، البته این تنها منبعی نیست که در آزمون موردنیاز است و به همین دلیل نمره قبولی را تضمین نمیکند.
آزمون آزمایشی CCM
این آزمون آزمایشی نیز مشابه آزمون آزمایشی CACM، برای پوشش موضوعات مشابه آزمون دریافت مدرک مدیر ساخت تاییدشده (CCM) طراحی شده که ممکن است هنگام شرکت در آزمون اصلی با آن مواجه شوید. البته هیچ یک از سوالات آزمون آزمایشی در آزمون واقعی طرح نمیشوند.
پس از اتمام آزمون، کارنامه شامل درصد قبولی و تعداد سوالاتی که در هر یک از مباحث آزمون به درستی پاسخ داده اید، دریافت خواهید کرد. این کارنامه طراحی شده تا به کمک آن، تعیین کنید که برای کدام یک از مباحث زمان بیشتری اختصاص دهید.

شکل 10. مراجع دوره آمادگی آزمون CCM
موسسه ACEMI با دسترسی به این مراجع و اشراف کامل به این ساختار، اقدام به برگزاری دورههای آمادگی آزمون مینماید تا شما را برای اخذ معتبرترین مدارک مدیریت ساخت دنیا آماده کند.
7. مدرس رسمی و دارای صلاحیت از انجمن CMAA
باید اشاره کنیم که دکتر علویپور تنها مدرس رسمی CMAA و دارای صلاحیت از انجمن مدیریت ساخت آمریکا، نه تنها در ایران، بلکه در خاورمیانه است. فردی که موفق به اخذ این صلاحیت شده باشد میتواند آموزشهای تخصصی مدیریت ساخت را برای اخذ مدارک حرفهای مدیریت ساخت ارائه کند (شکل 11). موسسه ACEMI تنها مرجعی در ایران و خاورمیانه است که موفق به اخذ این صلاحیت شده است.

شکل 11. نشان مدرس رسمی و صلاحیتدار از انجمن مدیریت ساخت آمریکا (CMAA)
برای هر یک از مدارک انجمن مدیریت ساخت آمریکا (CMAA) راهنماهای جداگانهای تدوین شده است. برای کسب اطلاعات بیشتر به راهنمای ویژه هر مدرک، مراجعه کنید.
![]() ![]() | ![]() | ![]() (به زودی!) |
8. دریافت مشاوره
برای دریافت مشاوره رایگان از مشاوران تخصصی موسسه ACEMI، کافیست از طریق لینک زیر، اطلاعات خود را ثبت و ارسال کنید.

























(به زودی!)