مدیریت قرارداد در صنعت ساخت در چه سطوحی انجام میشود؟
مدیریت قرارداد در صنعت ساخت را نمیتوان صرفاً به تنظیم، بررسی یا اجرای مفاد یک قرارداد محدود کرد. این حوزه، بسته به سطح تصمیمگیری و مسئولیتها، در دو سطح مکمل و مرتبط با یکدیگر شکل میگیرد:
۱. مدیریت قرارداد در سطح پروژه (Project-Level Contract Management)
در سطح پروژه، مدیریت قرارداد بخشی از نظام راهبری و مدیریت پروژه است. در این ساختار، مدیر ساخت (Construction Manager) مسئول راهبری یکپارچه پروژه و هماهنگی میان عوامل مختلف آن است و مدیر قرارداد با تمرکز بر تعهدات، الزامات و فرآیندهای قراردادی، از این نظام مدیریتی پشتیبانی میکند. هدف، اطمینان از هماهنگی تصمیمهای اجرایی و مدیریتی با تعهدات قراردادی و حفاظت از حقوق و منافع طرفهای پروژه است.
۲. مدیریت استراتژیک قرارداد در سطح سازمان (Organizational-Level Contract Management)
در سطح سازمان، موضوع دیگر مدیریت یک قرارداد یا حتی یک پروژه مشخص نیست؛ بلکه طراحی و استقرار نظامی یکپارچه برای مدیریت قراردادها در تمام پروژهها و فعالیتهای سازمان مطرح است. این سطح، موضوعاتی مانند سیاستها و راهبردهای قراردادی، ساختار سازمانی، فرآیندهای استاندارد، نظام شایستگی، مدیریت عملکرد و همراستاسازی مدیریت قرارداد با اهداف کلان و استراتژیهای کسبوکار سازمان را در بر میگیرد.
به بیان دیگر، در سطح پروژه بر راهبری و مدیریت قراردادهای همان پروژه تمرکز میشود؛ اما در سطح سازمان، چهارچوب و راهبردی طراحی میشود که مدیریت تمام قراردادها و پروژههای سازمان را در یک مسیر منسجم هدایت میکند.
چرا مدیران قرارداد باید ابتدا ساختار مدیریت قرارداد در سطح پروژه را بشناسند؟
مدیریت استراتژیک قرارداد در سطح سازمان، بدون شناخت صحیح از نحوه مدیریت قرارداد در پروژهها، به ساختاری صرفاً نظری تبدیل خواهد شد. مدیر قرارداد برای آنکه بتواند در طراحی نظام کلان سازمان نقش مؤثری داشته باشد، ابتدا باید درک کند که قراردادها در بستر واقعی پروژه چگونه مدیریت میشوند، چه ارتباطی با ساختار راهبری پروژه دارند و تصمیمهای مدیر ساخت، مدیر پروژه و سایر عوامل چگونه بر تعهدات و روابط قراردادی اثر میگذارند.
در واقع، مدیر قرارداد باید ابتدا منطق و الزامات مدیریت قرارداد در سطح پروژه را بشناسد و سپس بتواند این شناخت را به سیاستها، فرآیندها و ساختارهای یکپارچه در سطح سازمان توسعه دهد.
به همین دلیل، مؤسسه ACEMI این دو سطح را در قالب یک مسیر آموزشی پیوسته طراحی کرده است: ابتدا دوره «استراتژی مدیریت قرارداد برای مدیران پروژه» با تمرکز بر راهبری قرارداد در سطح پروژه و سپس دوره حاضر با تمرکز بر طراحی و استقرار نظام مدیریت قرارداد در سطح سازمان.
آیا برای مدیریت استراتژیک قرارداد در سطح سازمان، چهارچوب و استاندارد مشخصی وجود دارد؟
انجمن مدیریت قرارداد آمریکا (NCMA)، دو مرجع مهم را برای تبیین ساختار و الزامات حرفه مدیریت قرارداد ارائه کرده است:
- استاندارد مدیریت قرارداد (Contract Management Standard – CMS): چهارچوبی برای تعریف چرخه حیات مدیریت قرارداد، فازهای اصلی، حوزههای فعالیت، شایستگیها و وظایف مدیران قرارداد؛
- پیکره دانش مدیریت قرارداد (Contract Management Body of Knowledge – CMBOK): مرجعی جامع برای تبیین دانش، مفاهیم، شایستگیها و ابعاد حرفه مدیریت قرارداد؛ از مبانی و ساختارهای مدیریتی و رهبری تا فعالیتهای تخصصی در مراحل مختلف چرخه حیات قرارداد.
این دو مرجع در کنار یکدیگر، مبنایی برای شناخت و توسعه نظام مدیریت قرارداد فراهم میکنند. CMS چهارچوب و الزامات استاندارد مدیریت قرارداد را تبیین میکند و CMBOK، دامنه دانش و شایستگیهای موردنیاز برای فعالیت حرفهای در این حوزه را گسترش میدهد.
آیا چارچوب CMBOK بهتنهایی برای مدیریت قرارداد در صنعت ساخت کافی است؟
CMBOK چهارچوبی عمومی برای حرفه مدیریت قرارداد است و مفاهیم و شایستگیهای آن به یک صنعت خاص محدود نمیشود. در مقابل، صنعت ساخت به دلیل ساختار منحصربهفرد پروژهها، تنوع روشهای اجرا و تحویل، تعدد عوامل و روابط قراردادی، ماهیت بلندمدت تعهدات و پیوند عمیق میان تصمیمهای فنی، اجرایی، مالی و حقوقی، الزامات تخصصی خود را دارد.
در این صنعت، مدیریت قرارداد در سطح سازمان نیز نمیتواند بدون درک ساختار مدیریت پروژههای ساخت طراحی شود. سیاستها و فرآیندهای کلان قراردادی باید با واقعیتهای پروژه، نقش مدیر ساخت، ساختارهای قراردادی، روشهای تأمین و اجرای پروژه و الزامات مدیریت آن هماهنگ باشند.
بنابراین، صرف آموزش مفاهیم عمومی CMBOK، بدون شناخت پیشنیازهای تخصصی مدیریت قرارداد در صنعت ساخت، به هیچ عنوان به توانایی طراحی و استقرار یک نظام مؤثر مدیریت قرارداد در سازمانهای پروژهمحور منجر نمیشود.
چرا دوره استراتژی مدیریت قرارداد برای مدیران قرارداد ACEMI که بر مبنای CMBOK ارائه شده، متفاوت است؟
در بسیاری از دورههای رایج، اسناد و چهارچوبهایی مانند CMS و CMBOK مستقیماً آموزش داده میشوند؛ بدون آنکه مسیر دانشی لازم برای درک ارتباط آنها با ساختار مدیریت پروژههای ساخت و الزامات سازمانهای پروژهمحور طی شده باشد. در چنین شرایطی، فراگیر با مفاهیم و الزامات استاندارد آشنا میشود، اما هنگام تبدیل آنها به سیاستها، فرآیندها و ساختارهای اجرایی سازمان با چالش مواجه میگردد.
رویکرد ACEMI کاملا متفاوت است. ما این دانش را بهصورت یک مسیر آموزشی پیوسته و با تمرکز اختصاصی بر صنعت ساخت ارائه میکنیم: ابتدا شناخت ساختار مدیریت قرارداد در سطح پروژه و سپس توسعه آن به سطح استراتژیک و سازمانی. ساختاری که در هیچ مرجعی در کشور ارائه نشده و تنها ACEMI به ارائه آن پرداخته است.
در این دوره، نسخه استاندارد CMS و نسخه هفتم پیکره دانش CMBOK انجمن مدیریت قرارداد آمریکا (NCMA) مبنای آموزش قرار میگیرند؛ اما هدف صرفاً انتقال مفاد این اسناد نیست. مفاهیم، حوزههای دانشی، شایستگیها و الزامات آنها در ارتباط با ساختار مدیریت پروژههای ساخت و نیازهای سازمانهای پروژهمحور بررسی میشوند تا فراگیر بتواند از شناخت استانداردها به درک و طراحی یک نظام یکپارچه مدیریت قرارداد در سطح سازمان برسد.
این رویکرد، دوره حاضر را به بخش تکمیلی و کلانتر مسیر آموزشی مدیریت قرارداد ACEMI تبدیل میکند؛ مسیری که برای نخستین بار در کشور، آموزش مدیریت قرارداد در صنعت ساخت را از سطح پروژه تا سطح سازمان بهصورت ساختاریافته دنبال میکند.
مدرس دوره استراتژی مدیریت قرارداد برای مدیران قرارداد کیست؟
مدرس این دوره، دکتر سید محمدرضا علویپور، از متخصصان حوزه مدیریت ساخت، مدیریت قرارداد، تحلیل تاخیرات و مدیریت ادعا در عرصه بینالملل و همچنین تنها مدرس رسمی و دارای صلاحیت از انجمن مدیریت ساخت آمریکا (CMAA) در خاورمیانه هستند. رویکرد تخصصی ایشان در این حوزه، با بهرهگیری از تجربه علمی حاصل از دستیاری پروفسور David Arditi، از چهرههای بسیار سرشناس در حوزه مدیریت ساخت در آمریکا و نویسنده پژوهشهای متعدد در زمینه مدیریت ادعا و قرارداد، و همچنین همکاری تخصصی با پروفسور Raymond Lemming، مشاور ارشد حوزه Forensic و متخصص حقوق ساخت (Construction Law) با بیش از ۵۰ سال تجربه حرفهای در ۲۵ کشور و نظامهای حقوقی مختلف، شکل گرفته است.
تجربه بینالمللی دکتر علویپور، در کنار شناخت ساختارهای قراردادی و الزامات حقوقی داخلی و بینالمللی، مبنای ارائه دورهای است که مدیریت قرارداد را با ساختار صنعت ساخت پیوند میدهد تا بتوانید یک ساختار همهجانبه، کلان و اصولی برای سازمان و قراردادهای خود تدوین کنید.








سهیل جعفری نسب
1 سال پیش
دوره ای سنگین و بینظیر که دکتر علوی پور عزیز به صورت کاملا دقیق و موشکافانه کلیه عبارات و مفاهیم قراردادی رو شرح دادند.ای کاش میشد کلیه مدیران قراردادهای شرکتها رو ملزم به شرکت در این دوره و آموختن این مفاهیم کرد که اگر این امر صورت میگرفت حتما 90 درصد از مشکلات قرادادهای کشور در حوزه صنعت ساخت حل میگردید.
پاسخپشتیبان
1 سال پیش
با آرزوی موفقیت برای شما و همه عزیزان!
پاسخپژمان سوخته زاری
1 سال پیش
با سلام و خسته نباشید حلقه مفقوده در صنعت ساخت ایران مربوط به نگارش قرارداد های این صنعت هست که متأسفانه همانطور که همه فعالین این حوزه مطلع هستند اکثر مشکلات پروژه ها ناشی از نگارش ناقص قرارداد ها میباشد که این مهم و مطالب پر بار تر در دوره استراتژی قرارداد توسط دکتر علوی پور تدریس میشه و کلیه مطالب را باز کرده اند و اگر این مبانی در پروژه ها جاری شوند بیشتر مشکلات آنها نیز حل خواهد شد. با تشکر از زحمات دکتر علوی پور و موسسه
پاسخپشتیبان
1 سال پیش
از نظر جامع شما سپاسگزاریم و امیدواریم همیشه همراهمان باشید.
پاسخسیده کوثر احمدی
1 سال پیش
درود و عرض ادب. همونطور که مطلع هستیم ادبیات و قوانین بین المللی دارای چم و خم بسیار بوده و برای ماندگاری در این عرصه نیاز به تسلط بسیار در حوزه قراردادها هست. این دوره با ایجاد فرآیندهای شفاف و اشاره به کلیه نکات موردنیاز مربوطه طی چرخه حیات پروژه دید واضح و شفافی را برای مدیران قرارداد در سطح سازمان ایجاد کرده و از ایجاد بسیاری از چالش ها پیشگیری می کند. ممنون از دکتر علوی پور عزیز و تیم حرفه ای موسسه.
پاسخپشتیبان
1 سال پیش
سپاس از اینکه در دوره های موسسه همراه همیشگی ما بوده اید و هستید. از اینکه توانسته ایم آموزش های مفیدی ارائه دهیم و رضایت شما را جلب کنیم خرسندیم.
پاسخسعید پرتوی
2 سال پیش
سلام و عرض ادب این دوره حیاتی برای فعالین صنعت ساخت و از همه مهمتر مدیران عامل بخش خصوصی و دولتی هست، چرا که با بکارگیری فرآیندها و دانش تخصصی این دوره از اعمال سلیقه های شخصی جلوگیری کرده و از آنجا پاشنه آشیل پروژه های صنعت ساخت قرارداد اون هست، این دوره خط بطلانی کشیده بر رویه غلطی که از گذشته تا الان در اکثر پروژه های کشور اجرا شده و هر انسان با عقلی که باشه برای منفعت خودش از این رویه ها به بهترین نحو استفاده میکنه. ممنون از دکتر علوی پور عزیز بابت انتشار این دانش گرانقدر.
پاسخپشتیبان
2 سال پیش
سپاس از اینکه همراه ما هستید. براتون آرزوی بهترینها را داریم.
پاسخفرهاد فرهمندي
2 سال پیش
در نظر داریم کسب و کاری بسیار ساده راه اندازی کنیم. فرض کنید راه اندازی یک رستوران کوچک. چه کسانی شریک هستند؟ میزان شراکت هر طرف به چه میزان است؟ انتظارات هر طرف از دریافت سود چقدر است؟ مسولیت های هر کدام از شرکا چیست و به میزان زمان خود را در این کسب و کار صرف خواهند کرد؟ در صورتی که پاسخ هر سوالی که اینجا پرسیده شد, دارای ابهام باشد, این شراکت و کسب و کار قطعا شکست خواهد خورد. حال تصور کنید که در دنیای صنعت ساخت و پروژه های پیچیده با عدم قطعیت های بسیار زیاد, عوامل و ذینفعان بیشمار, بودجه های کلان و زمان محدود, عدم به هم پیوستگی تنها چند مورد ذکر شده, به چه شکست فاجعه باری منجر خواهد شد. قرارداد سندی است که همه ستون های یک پروژه را از منظر زمان, هزینه, کیفیت, ذینفع و سایر موارد را به هم اصطلاحا دوخت و دوز کرده و برای تمام طرفین یک پروژه روشن می کند. مهمترین بخش یک قرارداد, نحوه رسیدگی به اختلافاتی است که در طول چرخه عمر یک پروژه بروز خواهند کرد. بدون داشتن روش های حل اختلاف, بهترین قراردادها هم دچار مشکل خواهند شد. در دنیای پر از آشفتگی و عدم قطیعیت های صنعت ساخت, آشنایی با مفاهیم قراردادی برای سطوح مدیران پروژه و مدیران قراردادی , امری لازم و جدا ناپذیر وظایف آنها است. از آنجایی که بزرگترین ضعف و عامل اختلافات در کلیه صنایع در کشور, در دسترس نبودن قراردادهای کارآمد و موثر است, این دوره را به کلیه مدیران پروژه و قرادادی کلیه صنایع پیشنهاد می کنم.
پاسخپشتیبان
2 سال پیش
از اینکه نظر ارزشمندتان را با ما به اشتراک گذاشتید و در این دوره نیز همراه ما بودید سپاسگزاریم، امیدواریم همواره در مسیرتان با موفقیت گام بردارید.
پاسخ